Muhafazakârlık ve Dindar Gençlik – Prof. Mustafa Öztürk


Prof. Dr. Mustafa Öztürk (Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi) – 07.06.2014

YÖK marifetiyle İlahiyat fakültelerine dayatmada bulunan katı muhafazakâr gelenekçi zihniyet için temel hedef öncelikle ve özellikle görüş/ufuk alanı olabildiğince daraltılmış bir “Ehl-i Sünnet” itikadına mutlak sadakat ilkesine bağlı bir dindar gençlik yetiştirmektir. İmam-Hatip liselerinde de aynı amacın gözetildiği söylenebilir. Ne var ki din eğitimi ve dindar gençlik yetiştirme hedefini, “asr-ı saadet” ütopyasını anımsatır biçimde, geçmişi aynıyla bir kez daha yaşatma ideali üzerinden hayata geçirme çabası da kadük kalmaya mahkûmdur.

Daha açık biçimde, insan kaynağı açısından İlahiyat fakültelerine alt yapı oluşturan İmam-Hatip özelinde konuşmak gerekirse, bugünkü Türkiye 20-30 yıl önceki Türkiye’den ne kadar farklıysa, İmam Hatip lisesindeki öğrenci profili de o kadar farklıdır. 1970’li yılların ikinci yarısında ortaokul kısmına kaydolup 1983 yılında lise kısmından mezun olan bir İmam Hatipli olarak itiraf etmeliyim ki bizim kuşak o yıllarda hiçbir zaman gerçek anlamda bir birey ve özne olmadı, olamadı; bilakis evde ebeveyn, okulda meslek dersi hocaları tarafından temellük edilen bir nesne olarak yaşadı. Rüşd çağlarını, “Nush ile uslanmayanı etmeli tekdir, tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir” fehvasınca kâh evde, kâh okulda çok kere tedip amaçlı şiddete maruz kaldı. Kısaca, çocukluk ve gençlik yıllarında çok travmalar yaşadı ve o travmalarını bugüne kadar da taşıdı.

Böyle bir sosyolojik vasatta yaşayan İmam Hatip öğrencisinin o yıllarda kendi tahsil hayatına ilişkin herhangi bir tercihte bulunma, kendi fikrini ortaya koyma, meram anlatma, hatta yabancı dilini seçme imkânı bile olmadı; çünkü zamanın ruhu ona böyle imkânlar tanımadı. Kendisine ders adına her ne öğretildiyse çarnaçar onu öğrenmeye çalıştı. O yılların Türkiye’sinde din, dindarlık, din adamı, diyanet, İmam-Hatip gibi tüm kavramlara yönelik laikçi Kemalist itibarsızlaştırmanın yarattığı baskıya dayanmak da cabasıydı ama artık o günler geride kaldı; öyle ki ebeveynlerin “Eti senin kemiği benim” mottosuyla okula öğrenci kaydettirdiği yılların Türkiye’sinden, aile içi şiddetin önüne geçmek için yasal düzenlemeler yapıldığı, çocukların her türlü şiddete karşı devlet tarafından himaye altına alınmaya çalışıldığı bir Türkiye gerçeğine sahne olan yıllara gelindi.

Bugün siyasi iradenin teşvikiyle hayli palazlanan muhafazakârlıktan dindar gençlik gibi bir çıktı elde etmek mümkün değildir. Zira günümüz Türkiye’sindeki muhafazakârlık, Taşkın Takış’ın ifadesiyle, kökü mazide olan bir âtî tavrı geliştirmekten öte, gözü mazide olmayan bir şimdiden ibarettir. Maddi ve modern reflekslerle donamış şimdi üzerinde hâkimiyet sürebilme isteğidir. Muhafazakârlar Kemalizm ve resmi ideoloji karşısında tepkilerini ortaya koyarlarken kendi kapalı dünyalarını, tek yanlılıklarını sorgulama ihtiyacı hissetmiş değillerdir. Kısa yoldan bütün günahlar Türk modernleşmesinin sakat ve çarpık gelişimine yüklenmiştir. Bu paradoks, birbirine benzeyen binlerce Atatürk heykelinin karşısına gene aynı biçimsizlikte camiler inşa etme örneğine benzetilebilir. Sonuçta muhafazakârlık Kemalizmi eleştirdiği ölçüde en çok ona benzeyen bir yapı olup çıkmıştır. Türk muhafazakârları uzun süre jakoben, toplum mühendislerinden yakınmışlardır; ama bugün gelinen noktada kendileri de toplum mühendisliği rolüne soyunmuşlardır. Türk muhafazakârları artık mağdur ve muhalif kimliklerinden sıyrılıp siyasetin ve mevki yarışının kurallarını iyice kavramış, kutsalla varoluşsal bağını yitirmiş ve modern dünyanın bilindik sıradan tepkilerini verir hale gelmiştir.

2 thoughts on “Muhafazakârlık ve Dindar Gençlik – Prof. Mustafa Öztürk

  1. Pingback: Muhafazakarlık ve Sağ | Serdargunes' Blog

  2. Pingback: Yeni ilahiyat müfredatı ve tepkiler | Serdargunes' Blog

Schreibe einen Kommentar

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden / Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden / Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden / Ändern )

Google+ Foto

Du kommentierst mit Deinem Google+-Konto. Abmelden / Ändern )

Verbinde mit %s